Văn khấn Giao thừa và 30 Tết
Lễ Giao thừa (Trừ tịch) gồm 2 mâm lễ: cúng ngoài trời trước để nghênh tân quan Hành khiển năm mới, rồi cúng trong nhà để rước tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu.
Mục lục bài viết
- Chọn nhanh bài văn khấn Giao thừa và 30 Tết theo nhu cầu
- 1. Bài văn khấn Tất niên chiều 30 Tết (Lễ tống cựu nghênh tân) ${#bai-khan-tat-nien}
- 2. Bài văn khấn Giao thừa ngoài trời (Lễ Trừ tịch - Khấn trước) ${#bai-khan-ngoai-troi}
- 3. Bài văn khấn Giao thừa trong nhà (Khấn sau) ${#bai-khan-trong-nha}
- 4. Bài văn khấn Giao thừa ngắn gọn tại nhà ${#bai-khan-ngan-gon}
- Lời kết
- Rơi vào ngày nào dương lịch
- Lễ vật cần chuẩn bị
- Câu hỏi thường gặp về văn khấn Giao thừa và 30 Tết
- Cúng Giao thừa trong nhà trước hay ngoài trời trước mới đúng phong tục?
- Nên cúng Giao thừa vào thời điểm nào là chuẩn nhất?
- Năm nào tháng Chạp thiếu chỉ có 29 ngày thì cúng 30 Tết vào ngày nào?
- Cúng Tất niên khác cúng Giao thừa như thế nào?
- Mâm cúng Giao thừa ngoài trời đặt theo hướng nào?
- Nhà ở chung cư thì cúng Giao thừa ngoài trời ở đâu?
- Cúng Giao thừa xong có được hạ lễ ăn ngay không?
- Đêm Giao thừa có nên tắt điện trong nhà không?
- Đang có tang trong nhà có được cúng Giao thừa không?
- Lễ Giao thừa có cần chuẩn bị gạo muối không?
Khoảnh khắc Giao thừa (lễ Trừ tịch) là giây phút thiêng liêng nhất trong cả năm âm lịch — thời điểm trời đất giao hòa, âm dương chuyển hóa, tống tiễn những điều cũ kỹ năm qua để đón mừng vận hội mới.
Lễ Giao thừa bao gồm hai nghi thức tách biệt: Lễ cúng Giao thừa ngoài trời (nghênh tân vương Hành khiển cai quản năm mới) và Lễ cúng Giao thừa trong nhà (rước thần linh bản thổ và cửu huyền thất tổ về ăn Tết).
Chọn nhanh bài văn khấn Giao thừa và 30 Tết theo nhu cầu
1. Bài văn khấn Tất niên chiều 30 Tết (Lễ tống cựu nghênh tân) {#bai-khan-tat-nien}
Lễ cúng Tất niên thường làm vào chiều ngày 30 Tết (hoặc 29 Tết nếu tháng thiếu) trước bữa cơm tất niên sum họp đại gia đình:
Bài văn khấn lễ Tất niên chiều 30 Tết chuẩn cổ truyền
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần cai quản bản xứ.
Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
Con kính lạy ngài Bản gia Thổ địa Long Mạch Tôn thần.
Con kính lạy Tổ tiên nội ngoại, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị Hương linh dòng họ [Điền họ].
Tín chủ (chúng) con là: [Họ và tên gia chủ]
Cùng toàn thể con cháu gia quyến ngụ tại: [Địa chỉ gia đình]
Hôm nay là chiều ngày ba mươi Tết năm [Năm âm lịch], ngày cuối cùng của năm cũ.
Tín chủ con thành tâm sắm sửa hương hoa lễ vật, cơm canh trà quả, bánh chưng dưa hành, thắp nén tâm hương dâng lên trước án linh tọa.
Kính thỉnh: Các vị Thần Linh cùng liệt vị gia tiên tiền tổ nội ngoại, cúi xin giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Con cháu xin kính cáo: Năm cũ đã qua, năm mới sắp đến, kính thỉnh các cụ về ngự tại linh sàng, chung vui ăn Tết cùng con cháu.
Cúi xin tổ tiên phù hộ độ trì cho toàn gia bước sang năm mới mạnh khỏe bình an, gia đạo thịnh vượng, công việc hanh thông, vạn sự tốt lành.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)
2. Bài văn khấn Giao thừa ngoài trời (Lễ Trừ tịch - Khấn trước) {#bai-khan-ngoai-troi}
Vào đúng 00h00 đêm Giao thừa, gia chủ thắp hương mâm lễ ngoài trời và đọc bài văn khấn nghênh quan Hành khiển:
Bài văn khấn Giao thừa ngoài trời chuẩn cổ truyền
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần cai quản đất trời.
Con kính lạy ngài Cựu niên Đương cai Hành khiển, Phán quan Tôn thần.
Con kính lạy ngài Tân niên Đương cai Thái Tuế chí đức Tôn thần, ngài Tân niên Đương cai Hành khiển, Phán quan Tôn thần.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Táo quân, chư vị Tôn thần cai quản trong xứ này.
Tín chủ (chúng) con là: [Họ và tên gia chủ], tuổi: [Tuổi âm lịch]
Cùng toàn thể gia quyến ngụ tại: [Địa chỉ gia đình]
Phút thiêng Giao thừa vừa tới, giờ Tý đầu xuân, năm cũ đã qua, đón mừng năm mới, tam dương khai thái, vạn tượng canh tân.
Nay ngài Thái Tuế Tôn thần trên vâng lệnh Ngọc Hoàng Thượng đế giám sát vạn dân, dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt.
Tín chủ con thành tâm sắm sửa hương hoa phẩm vật, gà luộc, bánh chưng, trà rượu xôi quả, kính cẩn dâng lên trước án ngoài trời.
Chúng con thành tâm kính mời: Ngài Cựu niên Đương cai, ngài Tân niên Đương cai Hành khiển Tôn thần cùng các vị Tôn thần giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Cúi xin các ngài xua đi mọi điều xui xẻo tai ương của năm cũ, phù hộ độ trì cho gia đình chúng con bước sang năm mới toàn gia mạnh khỏe, an khang thịnh vượng, công việc hanh thông, tài lộc dồi dào, gia đạo ấm êm, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin chứng giám.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)
3. Bài văn khấn Giao thừa trong nhà (Khấn sau) {#bai-khan-trong-nha}
Ngay sau khi khấn ngoài trời xong, gia chủ bước vào nhà, thắp hương bàn thờ Thần Linh và Gia Tiên để đọc bài văn khấn rước tổ tiên về đón Tết:
Bài văn khấn Giao thừa trong nhà chuẩn cổ truyền
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
Con kính lạy Tổ tiên nội ngoại, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị Hương linh dòng họ [Điền họ].
Tín chủ (chúng) con là: [Họ và tên gia chủ]
Cùng toàn thể con cháu gia quyến ngụ tại: [Địa chỉ gia đình]
Phút Giao thừa vừa điểm, giờ Tý đầu xuân, tống cựu nghênh tân, đón mừng Nguyên đán.
Tín chủ con thành tâm sắm sửa hương hoa phẩm vật, mâm cỗ Tết thịnh soạn, kính dâng trước án thờ.
Chúng con thành tâm kính mời: Chư vị Tôn thần cai quản bản xứ cùng tiên tổ nội ngoại giáng lâm trước linh sàng, thụ hưởng lễ vật, về ăn Tết xuân mới cùng con cháu.
Cúi xin các ngài phù hộ độ trì cho toàn thể gia đạo chúng con bước sang năm mới luôn được mạnh khỏe, bình an, vạn sự như ý, gia đạo hưng long, làm ăn phát tài phát lộc, con cháu hiếu thảo thành đạt.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)
4. Bài văn khấn Giao thừa ngắn gọn tại nhà {#bai-khan-ngan-gon}
Bài văn khấn Giao thừa ngắn gọn
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)
Con lạy Trời Phật, chư vị Tôn thần cai quản bản xứ cùng tiên tổ nội ngoại họ [Điền họ].
Phút Giao thừa đầu xuân vừa điểm, con cháu thành tâm dâng nén tâm hương, mâm lễ quả ngọt rượu trà kính rước các ngài về ăn Tết.
Kính xin các ngài chứng giám lòng thành, phù hộ cho toàn gia năm mới bình an, vạn sự hanh thông, đắc tài đắc lộc, gia đạo ấm êm.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)
5. Trình tự cúng đêm Giao thừa chuẩn nghi lễ
- Trước 23h00 đêm 30 Tết: Bày biện đầy đủ 2 mâm cúng (mâm ngoài trời và mâm trong nhà). Bật sáng toàn bộ đèn trong nhà.
- Đúng 00h00 đêm Giao thừa: Gia chủ thắp 3 nén hương ở mâm ngoài trời, đọc bài văn khấn Giao thừa ngoài trời (Bài số 2).
- Ngay sau khi khấn ngoài trời xong: Gia chủ bước vào nhà, thắp hương bàn thờ Thần Linh và Gia Tiên, đọc bài văn khấn Giao thừa trong nhà (Bài số 3).
- Sau khi hương tàn: Hóa vàng mã ngoài trời, rắc gạo muối ra xa. Cả gia đình quây quần chúc Tết, lì xì may mắn đầu năm.
6. Hướng dẫn chuẩn bị 2 mâm lễ cúng Giao thừa
| Mâm Lễ | Vị Trí | Lễ Vật Cần Chuẩn Bị |
|---|---|---|
| Mâm cúng ngoài trời | Sân nhà, trước cửa, hoặc ban công thoáng | Gà trống luộc miệng ngậm bông hồng đỏ, bánh chưng xanh, đĩa xôi gấc, đĩa ngũ quả tươi, chén rượu, chén nước sạch, đĩa gạo muối nhỏ, tiền vàng mã dâng quan Hành khiển. |
| Mâm cúng trong nhà | Bàn thờ Gia Tiên | Mâm cỗ Tết truyền thống (canh bóng măng, giò lụa, nem rán, gà luộc), mâm ngũ quả Tết, hoa tươi thơm, bánh mứt kẹo, trầu cau tươi, tiền vàng dâng tổ tiên. |
7. Những điều kiêng kỵ tuyệt đối trong đêm Giao thừa
- Không tắt đèn tối om: Phải bật sáng các bóng đèn để đón vượng khí.
- Không cãi vã, nói lời xui xẻo: Giữ tinh thần vui vẻ, an vui chào đón năm mới.
- Không làm rơi vỡ bát đĩa: Rơi vỡ đêm Giao thừa bị xem là điềm chia lìa, hao tán.
- Không quét nhà đổ rác: Quét rác đêm Giao thừa và mùng 1 bị xem là quét sạch tài lộc ra khỏi nhà.
Lời kết
Khoảnh khắc Giao thừa là chiếc cầu nối thiêng liêng nhất giữa quá khứ và tương lai. Thực hiện đúng nghi lễ cúng Giao thừa với tất cả lòng thành kính sẽ mang đến phúc khí dồi dào, sự bình yên và tài lộc viên mãn cho cả gia đình trong suốt 365 ngày của năm mới.
Giao thừa và 30 Tết rơi vào ngày nào dương lịch?
Giao thừa và 30 Tết là ngày 1/1 âm lịch. Vì âm lịch lệch so với dương lịch nên mỗi năm rơi vào một ngày khác nhau:
| Năm âm lịch | Ngày dương lịch | Thứ |
|---|---|---|
| Đinh Mùi (2027) | Thứ Bảy | |
| Mậu Thân (2028) | Thứ Tư | |
| Kỷ Dậu (2029) | Thứ Ba | |
| Canh Tuất (2030) | Thứ Bảy |
Ngày tính theo thuật toán âm lịch Việt Nam (Hồ Ngọc Đức, múi giờ UTC+7).
Lễ vật cần chuẩn bị
- Mâm cúng ngoài trời: gà trống luộc ngậm hoa hồng đỏ, bánh chưng xanh, đĩa xôi gấc, đĩa ngũ quả, đĩa gạo muối, trà rượu, trầu cau, tiền vàng mã quan Hành khiển
- Mâm cúng trong nhà: mâm cỗ Tết truyền thống (canh măng, nem rán, giò chả, giò lụa), mâm ngũ quả, hoa tươi thơm ngát, bánh chưng, mứt Tết
- Hương trầm cao cấp, đèn dầu hoặc nến đỏ thắp sáng suốt đêm Giao thừa
Câu hỏi thường gặp về văn khấn Giao thừa và 30 Tết
Cúng Giao thừa trong nhà trước hay ngoài trời trước mới đúng phong tục?
Theo phong tục cổ truyền, bắt buộc phải cúng Giao thừa NGOÀI TRỜI trước, sau đó mới cúng TRONG NHÀ. Cúng ngoài trời mang ý nghĩa tiễn đưa vị quan Hành khiển của năm cũ và nghênh đón vị quan Hành khiển mới của năm tới cai quản thế gian trong khoảnh khắc chuyển giao nhiệm vụ thiêng liêng. Sau khi làm lễ ngoài trời xong mới vào trong nhà thắp hương mời tiên tổ về ăn Tết.
Nên cúng Giao thừa vào thời điểm nào là chuẩn nhất?
Thời điểm làm lễ cúng Giao thừa chuẩn nhất là vào đúng giờ Tý (từ 23h00 đêm cuối năm đến 01h00 sáng mùng 1 Tết). Nghi thức cúng ngoài trời thường bắt đầu đúng 00h00 đêm Giao thừa (thời khắc 0 giờ 0 phút).
Năm nào tháng Chạp thiếu chỉ có 29 ngày thì cúng 30 Tết vào ngày nào?
Theo âm lịch, nếu năm đó tháng Chạp thiếu chỉ có 29 ngày (không có ngày 30) thì ngày 29 tháng Chạp được xem là ngày cuối năm. Mọi nghi lễ cúng Tất niên và đón Giao thừa sẽ được tiến hành trọn vẹn vào ngày và đêm 29 tháng Chạp.
Cúng Tất niên khác cúng Giao thừa như thế nào?
Cúng Tất niên (lễ tống cựu) thường làm vào chiều ngày cuối năm (chiều 29 hoặc 30 Tết) để tổng kết năm cũ, báo cáo với tổ tiên công việc trong năm và mời tiên tổ ngự về ăn Tết. Cúng Giao thừa (lễ Trừ tịch) làm vào đúng nửa đêm (00h00) để tiễn năm cũ đón năm mới, trừ bỏ mọi điều xui rủi tà khí để đón phúc lộc mới.
Mâm cúng Giao thừa ngoài trời đặt theo hướng nào?
Bàn cúng Giao thừa ngoài trời nên đặt ở nơi lộ thiên thoáng đãng (giữa sân, trước cửa nhà hoặc trên sân thượng). Hướng đặt mâm cúng tốt nhất là quay mặt về hướng Nam (hướng Hỷ Thần) hoặc hướng Đông (hướng Tài Thần) tùy theo phong thủy của từng năm.
Nhà ở chung cư thì cúng Giao thừa ngoài trời ở đâu?
Gia đình ở chung cư có thể xuống khu vực sân chung của tòa nhà hoặc ban công căn hộ (nếu ban công thông thoáng với trời đất) để đặt bàn cúng. Nếu không có điều kiện cúng ngoài trời, gia chủ chỉ cần tập trung làm mâm lễ cúng Giao thừa thật trang trọng, thành tâm tại bàn thờ trong nhà.
Cúng Giao thừa xong có được hạ lễ ăn ngay không?
Không nên hạ lễ ngay. Sau khi hương tàn, gia chủ chỉ làm lễ tạ và hóa vàng mã ngoài trời. Riêng mâm cỗ và hoa quả bánh chưng trên bàn thờ trong nhà nên lưu lại để giữ ấm ban thờ trong những ngày đầu năm, các bữa ăn sau mới hạ dần từng món.
Đêm Giao thừa có nên tắt điện trong nhà không?
Tuyệt đối không tắt điện tối om vào đêm Giao thừa. Nên bật sáng tất cả các bóng đèn trong nhà, ngoài sân và thắp đèn nến trên bàn thờ suốt đêm Giao thừa đến hết sáng mùng 1 Tết để giữ dương khí thịnh vượng, xua đuổi tà khí và đón may mắn vào nhà.
Đang có tang trong nhà có được cúng Giao thừa không?
Gia đình có tang vẫn làm lễ cúng Giao thừa bình thường trong nhà và ngoài trời để cầu mong năm mới sớm tiêu trừ tang khó, gia đạo bình an. Tuy nhiên, người đang chịu tang kiêng đi xông đất nhà người khác vào sáng mùng 1.
Lễ Giao thừa có cần chuẩn bị gạo muối không?
Trên mâm cúng ngoài trời nhất thiết phải có một đĩa nhỏ đựng gạo và muối trộn đều. Sau khi hương tàn và hóa vàng mã, gia chủ vãi gạo muối ra bốn phương tám hướng để tán lộc và tiễn đưa âm khí năm cũ.
Lễ bạc tâm thành — điều cốt yếu khi khấn không nằm ở mâm cao cỗ đầy, mà ở lòng thành kính và nếp nhà giữ được qua các đời.
Bài viết biên soạn theo thể thức cổ truyền, tham khảo Văn khấn cổ truyền Việt Nam (NXB Văn hoá – Thông tin). Thấy chỗ nào chưa đúng với lệ nơi bạn ở? Xin góp ý giúp.