Văn khấn bao sái bàn thờ, tỉa chân nhang

Bao sái bàn thờ cuối năm gồm 2 bài khấn bắt buộc: văn khấn xin phép trước khi lau dọn tỉa chân nhang và văn khấn thỉnh an vị sau khi hoàn tất. Thực hiện từ sau 23 tháng Chạp.

Văn khấn bao sái bàn thờ, tỉa chân nhang
Văn khấn bao sái bàn thờ, tỉa chân nhang — thành tâm dâng lễ, cầu bình an cho gia đạo
Mục lục bài viết
  1. Chọn nhanh bài văn khấn bao sái bàn thờ theo nhu cầu
  2. 1. Bài văn khấn xin bao sái bàn thờ, tỉa chân nhang (Đọc trước khi làm) ${#bai-khan-xin-phep}
  3. 2. Bài văn khấn sau khi bao sái bàn thờ xong (Thỉnh an vị) ${#bai-khan-an-vi}
  4. 3. Bài văn khấn bao sái bàn thờ Thần Tài Thổ Địa ${#bai-khan-than-tai}
  5. 4. Bài văn khấn bao sái bàn thờ ngắn gọn (Dùng cho ngày thường) ${#bai-khan-ngan-gon}
  6. Lời kết
  7. Rơi vào ngày nào dương lịch
  8. Lễ vật cần chuẩn bị
  9. Câu hỏi thường gặp về bao sái bàn thờ và tỉa chân nhang
  1. Nên bao sái bàn thờ và tỉa chân nhang vào ngày nào cuối năm là tốt nhất?
  2. Có được rút hết toàn bộ chân nhang trong bát hương khi bao sái không?
  3. Xử lý chân nhang và tàn tro đã tỉa ra như thế nào cho đúng phong tục?
  4. Lau dọn bàn thờ bằng nước gì là tốt nhất theo phong thủy?
  5. Có được xê dịch bát hương khi lau dọn bàn thờ không?
  6. Thứ tự lau dọn các ban thờ trong nhà như thế nào mới đúng?
  7. Ai trong gia đình nên là người trực tiếp bao sái bàn thờ?
  8. Phụ nữ đang trong kỳ kinh nguyệt có được bao sái bàn thờ không?
  9. Tro trong bát hương quá đầy thì có được múc bớt ra ngoài không?
  10. Bao sái bàn thờ Thần Tài có làm giống bàn thờ gia tiên không?

Bao sái bàn thờ và tỉa chân nhang là nghi thức tâm linh dọn dẹp, tẩy uế chốn thờ tự thiêng liêng được người Việt đặc biệt coi trọng vào những ngày cuối năm. Nghi thức này mang ý nghĩa:

  • Tống cựu nghênh tân: Lau sạch bụi bặm uế khí của năm cũ, chuẩn bị không gian thanh tịnh trang nghiêm đón rước các vị Thần Linh và Tiên Tổ ngự về chung vui ngày Tết.
  • Tỏ lòng hiếu kính: Thể hiện sự chăm chút, chu đáo và biết ơn sâu sắc của con cháu đối với chốn linh thiêng của gia đình.

Để việc bao sái diễn ra suôn sẻ, không phạm phải đại kỵ động bát hương, gia chủ bắt buộc phải thực hiện đủ hai bài văn khấn: Bài khấn xin phép trước khi lau dọn và Bài khấn thỉnh an vị sau khi dọn dẹp xong.


Chọn nhanh bài văn khấn bao sái bàn thờ theo nhu cầu


1. Bài văn khấn xin bao sái bàn thờ, tỉa chân nhang (Đọc trước khi làm) {#bai-khan-xin-phep}

Trước khi động tay lau dọn, gia chủ thắp nén tâm hương, dâng hoa quả tươi và đọc bài khấn xin phép để kính thỉnh chư vị Thần Linh, Gia Tiên tạm lánh sang một bên cho con cháu tiến hành công việc bao sái.

Trước khi lau dọn

Bài văn khấn xin bao sái bàn thờ và tỉa chân nhang

Thắp 3 nén hương trên bàn thờ. Đọc bài khấn với thái độ cung kính, trang nghiêm. Sau khi đọc xong, vái 3 vái và chờ tuần hương tàn hẳn mới bắt đầu tiến hành lau dọn.

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)


Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần cai quản bản xứ.

Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.

Con kính lạy ngài Bản gia Thổ Công, Long Mạch Tôn thần.

Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị Hương linh tiền tổ nội ngoại họ [Điền họ của gia đình].


Tín chủ (chúng) con là: [Họ và tên gia chủ]

Ngụ tại: [Địa chỉ gia đình đang cư ngụ]


Hôm nay là ngày [Điền ngày cúng] tháng Chạp năm [Năm âm lịch].

Nhân tiết cuối năm, năm cũ sắp qua, đón mừng xuân mới, tín chủ con thành tâm sắm sửa hương hoa, trà quả, kính dâng trước án.


Chúng con cúi xin kính cáo chư vị Thần Linh cùng gia tiên tiền tổ: Nay con xin phép được bao sái, lau dọn bàn thờ, tỉa bớt chân hương, bao sái bài vị đồ thờ để nơi thờ tự được trang nghiêm, ấm cúng và sạch sẽ nghênh đón năm mới.


Cúi xin chư vị Tôn thần, liệt vị gia tiên từ bi lân mẫn, tạm ngự nơi an tĩnh, chứng giám lòng thành cho phép con cháu được tiến hành công việc bao sái.

Trong khi lau dọn, nếu có điều gì vụng về sơ suất, kính mong chư vị Tôn thần và gia tiên tiền tổ mở lượng hải hà xá tội cho chúng con.


Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin chứng giám.


Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)


2. Bài văn khấn sau khi bao sái bàn thờ xong (Thỉnh an vị) {#bai-khan-an-vi}

Sau khi đã hoàn tất việc lau dọn, thay nước sạch, xếp đặt đồ thờ ngăn nắp và cắm lại số chân hương phong thủy, gia chủ thắp hương mới và đọc bài văn khấn an vị thỉnh các ngài ngự trở lại bàn thờ.

Sau khi lau dọn

Bài văn khấn sau khi bao sái bàn thờ xong (Lễ an vị)

Bày biện lại đầy đủ mâm quả, nước sạch, hoa tươi. Thắp 3 nén hương mới lên từng bát hương để làm lễ an vị.

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)


Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.

Con kính lạy ngài Bản gia Thổ Công, Long Mạch Tôn thần.

Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị Hương linh nội ngoại họ [Điền họ].


Tín chủ (chúng) con là: [Họ và tên gia chủ]

Ngụ tại: [Địa chỉ gia đình]


Hôm nay, việc bao sái lau chùi nơi thờ tự, tỉa chân nhang, an định bát hương đã hoàn tất viên mãn. Nơi thờ phụng nay đã trang nghiêm, thanh tịnh, ấm áp hương hoa.


Tín chủ con thành tâm dâng nén tâm hương, chén nước trong, đĩa quả ngọt kính cẩn thỉnh mời:

Kính xin chư vị Tôn thần, cùng tiên tổ nội ngoại hiển linh quy hồi an vị nơi linh sàng bát hương, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.


Cúi xin các ngài phù hộ độ trì cho toàn thể gia đạo chúng con bước sang năm mới luôn được bình an, mạnh khỏe, tai qua nạn khỏi, gia đạo thuận hòa, làm ăn tấn tới, vạn sự hanh thông như ý.


Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.


Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)


3. Bài văn khấn bao sái bàn thờ Thần Tài Thổ Địa {#bai-khan-than-tai}

Đối với cửa hàng kinh doanh, công ty hoặc nhà riêng có ban thờ Thần Tài, việc bao sái thường kết hợp tắm rửa cho hai pho tượng Thần Tài và Ông Địa:

Ban Thần Tài

Bài văn khấn bao sái bàn thờ Thần Tài Thổ Địa

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)


Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật.

Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.

Con kính lạy ngài Thần Tài vị tiền, ngài Thần Thổ Địa bản gia vị tiền.

Con kính lạy các ngài Tiền chủ hậu chủ, Tài thần chính vị.


Tín chủ con là: [Tên gia chủ/chủ quán], ngụ tại: [Địa chỉ].

Hôm nay ngày lành tháng tốt dịp cuối năm, con xin phép được bao sái lau dọn bàn thờ Thần Tài Thổ Địa, tắm rửa kim thân tôn tượng, tỉa chân hương sạch sẽ để chuẩn bị nghênh đón tài lộc xuân mới.


Cúi xin các ngài hoan hỷ chấp thuận, phù hộ độ trì cho cửa hàng/công ty bước sang năm mới buôn may bán đắt, khách đông lộc nhiều, tài chính vững vàng, vạn sự thuận buồm xuôi gió.


Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)


4. Bài văn khấn bao sái bàn thờ ngắn gọn (Dùng cho ngày thường) {#bai-khan-ngan-gon}

Nếu lau dọn bàn thờ trong năm vào dịp trước ngày mùng 1 hoặc rằm, gia chủ có thể dùng bài khấn ngắn gọn này:

Bản ngắn gọn

Bài văn khấn bao sái lau dọn bàn thờ ngắn gọn

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)


Con kính lạy chư vị Tôn thần, liệt vị gia tiên nội ngoại họ [Điền họ].

Tín chủ con là: [Họ tên], ngụ tại: [Địa chỉ].


Hôm nay con xin phép được lau dọn bụi bặm bàn thờ, tỉa bớt chân hương để chốn thờ tự được thanh tịnh, trang nghiêm.

Kính xin các ngài chứng giám, phù hộ cho gia đình luôn được bình an, mạnh khỏe, vạn sự hanh thông.


Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)


5. Quy trình 7 bước bao sái bàn thờ chuẩn phong thủy không phạm đại kỵ

Để việc lau dọn không ảnh hưởng đến vượng khí gia đình, bạn nên tuân thủ đúng quy trình 7 bước sau:

┌──────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│                  QUY TRÌNH 7 BƯỚC BAO SÁI BÀN THỜ CHUẨN                      │
├──────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ Bước 1: Tắm rửa sạch sẽ, ăn mặc chỉnh tề, giữ tâm thanh tịnh                 │
│ Bước 2: Chuẩn bị chậu riêng, khăn mới tinh và nước rượu gừng/ngũ vị hương    │
│ Bước 3: Thắp hương và đọc bài văn khấn xin phép bao sái                      │
│ Bước 4: Chờ hương tàn, hạ các đồ thờ phụ (chân nến, lọ hoa, chén nước)       │
│ Bước 5: Giữ yên bát hương, lau sạch và tỉa chân nhang (giữ 3, 5, 7, 9 chân) │
│ Bước 6: Lau sạch mặt bàn thờ và xếp đặt đồ thờ trở lại vị trí cũ             │
│ Bước 7: Thắp tuần hương mới và đọc bài văn khấn an vị thỉnh các ngài ngự lại │
└──────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘
  1. Bước 1 — Thanh tịnh thân tâm: Người thực hiện tắm gội sạch sẽ, súc miệng nước thơm, mặc quần áo dài tay kín đáo lịch sự.
  2. Bước 2 — Chuẩn bị dụng cụ chuyên dụng:
    • Khăn lau: Chuẩn bị 2-3 khăn mềm mới tinh chưa qua sử dụng (1 khăn ướt lau bụi, 1 khăn thấm rượu gừng, 1 khăn khô lau lại).
    • Nước bao sái: Rượu ngâm gừng tươi hoặc nước đun ngũ vị hương ấm nóng.
    • Giấy sạch trải ra bàn để đựng đồ thờ hạ xuống.
  3. Bước 3 — Thắp hương xin phép: Thắp 3 nén hương, đọc bài khấn xin bao sái (Bài số 1), vái tạ và kiên nhẫn đợi hương cháy hết.
  4. Bước 4 — Hạ và lau đồ thờ phụ: Hạ lọ hoa, mâm bồng, ống hương, chân nến đặt ngay ngắn lên bàn đã trải giấy sạch. Dùng khăn thấm rượu gừng lau cẩn thận từng món đồ thờ rồi lau khô. Tuyệt đối không hạ bát hương xuống bàn.
  5. Bước 5 — Tỉa chân nhang:
    • Dùng tay trái giữ chặt thân bát hương cố định trên bàn thờ.
    • Tay phải nhẹ nhàng rút từng chân nhang ra ngoài, đặt lên giấy sạch.
    • Để lại số lượng chân hương lẻ đẹp: 3 nén (Tam tài), 5 nén (Ngũ hành) hoặc 9 nén (Cửu trùng thiên).
    • Dùng khăn ẩm chấm rượu gừng lau sạch thành bát hương và mặt bàn thờ xung quanh.
  6. Bước 6 — An vị đồ thờ: Bày biện lại đồ thờ ngay ngắn theo đúng vị trí phong thủy ban đầu. Thay nước sạch vào các chén nước, cắm hoa tươi mới lên bàn thờ.
  7. Bước 7 — Thắp hương tạ lễ (An vị): Thắp 3 nén hương mới lên bát hương, đọc bài văn khấn an vị (Bài số 2) để tạ ơn và thỉnh chư thần, tiên tổ hồi quy vị trí.

6. Bảy điều đại kỵ cần tránh tuyệt đối khi bao sái bàn thờ

  1. Không làm xê dịch bát hương (Động bát hương): Bát hương là nơi giáng ngự cốt lõi, việc xê dịch bị xem là làm kinh động tổ tiên và thần linh, dễ gây xáo trộn tài vận gia đình.
  2. Không dùng nước lã lạnh hoặc hóa chất tẩy rửa: Nước lạnh mang tính hàn, hóa chất công nghiệp mang tính uế trược. Chỉ nên dùng nước ấm thảo mộc (rượu gừng, ngũ vị hương, sả quế).
  3. Không dùng chung chậu lau và khăn lau với việc gia đình: Chậu và khăn dùng bao sái bàn thờ phải là đồ mới hoàn toàn, dùng riêng biệt, không được lấy chậu giặt quần áo hay khăn lau bàn ăn đem lên bàn thờ.
  4. Không đổ ụp bát hương khi thay tro: Nếu tro quá đầy chỉ dùng thìa sạch múc bớt ra ngoài. Đổ ụp bát hương xuống theo phong thủy là thế “tán tài, đổ lộc”.
  5. Không vứt chân nhang vào thùng rác: Chân nhang sau khi tỉa phải được hóa thành tro rồi đem thả sông sạch hoặc bón vào gốc cây xanh.
  6. Không làm rơi vỡ đồ thờ cúng: Đồ thờ cúng bằng gốm sứ hoặc đồng nếu bị nứt vỡ trong lúc lau dọn là điềm không cát lành, gia chủ cần hết sức nhẹ tay và cẩn trọng.
  7. Tránh để người có trường khí uế tạp thực hiện: Phụ nữ trong kỳ kinh nguyệt, người vừa đi đám ma về hoặc người đang có tang nặng không nên trực tiếp trèo lên bao sái bàn thờ.

Lời kết

Bao sái bàn thờ cuối năm là dịp để con cháu lắng đọng tâm hồn, chăm chút cho cội nguồn tâm linh của gia đình. Khi làm việc với cái tâm trong sáng, lòng thành kính và tuân thủ đúng các lễ nghi truyền thống, không gian thờ tự của gia đình bạn sẽ luôn ấm cúng, tràn đầy phúc khí, tạo tiền đề vững chắc cho một năm mới an khang, thịnh vượng và hạnh phúc.

Bao sái bàn thờ, tỉa chân nhang rơi vào ngày nào dương lịch?

Bao sái bàn thờ, tỉa chân nhang là ngày 23/12 âm lịch. Vì âm lịch lệch so với dương lịch nên mỗi năm rơi vào một ngày khác nhau:

Năm âm lịchNgày dương lịchThứ
Bính Ngọ (2026)Thứ Bảy
Đinh Mùi (2027)Thứ Tư
Mậu Thân (2028)Thứ Ba
Kỷ Dậu (2029)Thứ Bảy

Ngày tính theo thuật toán âm lịch Việt Nam (Hồ Ngọc Đức, múi giờ UTC+7).

Lễ vật cần chuẩn bị

  • Hương trầm, hoa tươi (hoa cúc vàng hoặc hoa huệ), đĩa trầu cau tươi
  • Mâm ngũ quả tươi, chén nước sạch, chén rượu trắng, đèn dầu hoặc nến
  • Rượu gừng giã nhuyễn hoặc nước ngũ vị hương (hồi, quế, đinh hương, thảo quả, sả) đun sôi để ấm
  • Khăn lau mới tinh (chuẩn bị 2-3 chiếc khăn sạch riêng biệt), chậu sạch chuyên dụng dùng lau bàn thờ

Câu hỏi thường gặp về bao sái bàn thờ và tỉa chân nhang

Nên bao sái bàn thờ và tỉa chân nhang vào ngày nào cuối năm là tốt nhất?

Thời điểm chuẩn nhất theo phong tục cổ truyền là từ sau lễ tiễn ông Công ông Táo (ngày 23 tháng Chạp) cho đến trước đêm Giao thừa (ngày 29 hoặc 30 Tết). Dân gian quan niệm sau khi ông Táo cưỡi cá chép lên chầu Trời, nơi ngự của thần linh thông thoáng, gia chủ tiến hành lau chùi, dọn dẹp nơi thờ tự sẽ không sợ làm phiền hay kinh động đến chư thần.

Có được rút hết toàn bộ chân nhang trong bát hương khi bao sái không?

Tuyệt đối KHÔNG rút sạch toàn bộ chân nhang trong bát hương. Khi tỉa chân hương, gia chủ dùng một tay giữ chặt thân bát hương (tránh xê dịch), tay kia nhẹ nhàng rút từng chân hương cho tới khi chỉ còn lại số lẻ phong thủy như 3, 5, 7 hoặc 9 chân nhang đẹp và thẳng nhất.

Xử lý chân nhang và tàn tro đã tỉa ra như thế nào cho đúng phong tục?

Chân nhang sau khi tỉa ra gom lại trên một tờ giấy sạch, đem đốt hóa thành tro ở nơi sạch sẽ. Sau đó, đem thả tro xuống sông suối nước chảy trong lành hoặc hòa nước tưới vào gốc cây to quanh nhà. Tuyệt đối không vứt chân nhang hoặc tro hương vào sọt rác, cống rãnh hay nơi xú uế.

Lau dọn bàn thờ bằng nước gì là tốt nhất theo phong thủy?

Nước lau bàn thờ tốt nhất là rượu gừng (gừng tươi giã nhuyễn ngâm rượu trắng 7-10 ngày) hoặc nước ngũ vị hương (nấu từ quế khô, hồi, đinh hương, gỗ vang, thảo quả). Các loại thảo mộc mang tính dương khí mạnh giúp tẩy sạch bụi bặm uế khí, xua đuổi tà khí và làm ấm bàn thờ. Tuyệt đối không dùng nước lã lạnh hoặc nước tẩy rửa hóa chất công nghiệp.

Có được xê dịch bát hương khi lau dọn bàn thờ không?

Theo nguyên tắc phong thủy, bát hương là nơi giáng ngự của linh khí, cần giữ thế tĩnh tuyệt đối ('tọa bất động'). Do đó, khi bao sái phải hạn chế tối đa việc xê dịch hay xoay chuyển bát hương. Gia chủ nên dùng một tay giữ vững bát hương, tay kia dùng khăn ẩm lau sạch xung quanh thành bát hương.

Thứ tự lau dọn các ban thờ trong nhà như thế nào mới đúng?

Quy tắc tôn ti trật tự: Lau dọn ban thờ Phật trước nhất (nếu có), sau đó đến ban thờ Thần Linh Thổ Công, tiếp theo là ban thờ Gia Tiên, và cuối cùng là ban thờ Thần Tài Thổ Địa hoặc bà Cô Tổ. Trong cùng một bàn thờ, lau bài vị/tượng thần linh trước rồi mới lau bài vị gia tiên.

Ai trong gia đình nên là người trực tiếp bao sái bàn thờ?

Người bao sái bàn thờ tốt nhất là gia chủ (trụ cột gia đình) hoặc người lớn tuổi, đức độ trong nhà. Trước khi làm việc tâm linh này, người thực hiện cần giữ thân thể sạch sẽ (tắm rửa gội đầu, thay trang phục chỉnh tề), tâm thế thanh tịnh, không nói lời thô tục.

Phụ nữ đang trong kỳ kinh nguyệt có được bao sái bàn thờ không?

Theo quan niệm dân gian, phụ nữ đang trong kỳ kinh nguyệt hoặc người đang chịu tang nặng (dưới 100 ngày) không nên trực tiếp trèo lên bao sái lau dọn bàn thờ. Nên nhờ chồng, con cái hoặc người thân khác trong nhà thực hiện thay để giữ gìn sự trang nghiêm thanh tịnh nơi thờ tự.

Tro trong bát hương quá đầy thì có được múc bớt ra ngoài không?

Nếu tro trong bát hương quá đầy hoặc bị nén chặt, gia chủ có thể dùng một chiếc thìa sạch múc bớt một phần tro ra ngoài, sau đó vuốt phẳng mặt tro. Lưu ý không đổ ụp bát hương xuống để tránh tán tài tán lộc.

Bao sái bàn thờ Thần Tài có làm giống bàn thờ gia tiên không?

Quy trình bao sái bàn thờ Thần Tài tương tự bàn thờ gia tiên về việc thắp hương xin phép và dùng rượu gừng lau dọn. Tuy nhiên, tượng Thần Tài và Thổ Địa có thể hạ xuống tắm rửa sạch sẽ bằng rượu gừng, lau khô rồi xức chút nước hoa thơm trước khi an vị trở lại bàn thờ.

Lễ bạc tâm thành — điều cốt yếu khi khấn không nằm ở mâm cao cỗ đầy, mà ở lòng thành kính và nếp nhà giữ được qua các đời.

Bài viết biên soạn theo thể thức cổ truyền, tham khảo Văn khấn cổ truyền Việt Nam (NXB Văn hoá – Thông tin). Thấy chỗ nào chưa đúng với lệ nơi bạn ở? Xin góp ý giúp.