Văn khấn cây hương ngoài trời
Cây hương (bàn thờ thiên) là ban thờ đặt ngoài trời, thờ chư vị thần linh cai quản khoảng không và đất đai quanh nhà. Thường thắp hương vào mùng 1, ngày rằm và các dịp lễ. Đặt nơi thoáng đãng, sạch sẽ, tránh dưới đường dây điện hay chỗ ô uế.
Mục lục bài viết
Cây hương ngoài trời — nhiều nơi còn gọi là bàn thờ Thiên hay thiên đài — là một trụ nhỏ xây bằng gạch hoặc đá, phía trên đặt bát hương, dựng ở sân trước, ban công hay sân thượng. Đây là nơi gia chủ thờ Trời Đất và chư vị Tôn thần cai quản mảnh đất mình đang ở.
Cần phân biệt rõ: cây hương ngoài trời không phải nơi thờ gia tiên. Ông bà tổ tiên vẫn được thờ ở ban thờ trong nhà. Cây hương chỉ dành để kính lễ Trời Đất, Thổ Địa và các vị thần linh trong xứ, nên bài khấn cũng chỉ nhắc tới chư vị Tôn thần.
Vì đặt ngoài trời, cây hương chịu mưa nắng quanh năm. Việc giữ cho bát hương khô ráo, sạch sẽ, nước trong chén không cạn được xem là phần quan trọng nhất của việc phụng thờ — quan trọng hơn cả mâm lễ to hay nhỏ.
Cách sắm lễ và thắp hương cây hương ngoài trời
- Lau chùi trụ và bát hương bằng khăn sạch dùng riêng, đổ bỏ nước cũ.
- Thay nước sạch vào ba chén nhỏ, đặt ngay ngắn trước bát hương.
- Bày lễ: hoa tươi, trầu cau, đĩa quả, đĩa muối gạo. Ngày Rằm và mùng Một có thể thêm xôi chè tuỳ tâm, không cần cầu kỳ.
- Thắp hương — một nén vào ngày thường, ba nén vào mùng Một và ngày Rằm.
- Đứng thẳng, chắp tay, đọc bài khấn chậm rãi, rõ ràng, hướng ra ngoài trời.
- Chờ hương cháy hết khoảng hai phần ba rồi mới hạ lễ, chia lộc cho người trong nhà.
Vài lưu ý khi lập và giữ cây hương
- Chọn chỗ thoáng, sạch, tránh dưới cành cây rủ, dưới dây điện hoặc sát nơi phơi phóng, đổ rác.
- Chiều cao vừa tầm để người lớn trong nhà đứng thắp hương thuận tiện, thường ngang ngực trở lên.
- Che chắn nhẹ phía trên bằng mái nhỏ để bát hương không bị ướt, nhưng vẫn để trống bốn phía cho thoáng.
- Không đốt nhiều vàng mã tại cây hương; hương hoa và nước sạch là đủ.
- Nếu cần di dời hoặc bỏ cây hương, nên làm lễ trình báo chư vị Tôn thần trước, chọn ngày quang đãng và làm gọn gàng, tránh xáo trộn tuỳ tiện.
Văn khấn cây hương ngoài trời — bản đầy đủ
Dưới đây là 2 bản văn khấn cây hương ngoài trời theo thể thức cổ truyền. Những chỗ đặt trong ngoặc là phần bạn điền thông tin gia đình mình; bấm Sao chép để dán ra điện thoại hoặc In để đọc trên giấy.
Văn khấn cây hương ngoài trời (ngày thường, mùng Một và ngày Rằm)
Văn khấn an vị cây hương mới lập
Lễ vật cần chuẩn bị
- Hương, hoa tươi (hoa cúc, hoa huệ hoặc hoa đồng tiền)
- Ba chén nước sạch, thay thường xuyên
- Trầu cau, một đĩa muối gạo
- Mâm ngũ quả hoặc đĩa quả tươi theo mùa
- Ngày Rằm, mùng Một: thêm xôi, chè hoặc mâm cơm chay tuỳ tâm
Câu hỏi thường gặp
Cây hương ngoài trời thờ ai?
Cây hương (còn gọi là bàn thờ Thiên, thiên đài) là nơi thờ Trời Đất, chư vị Tôn thần cai quản khu đất và các vị thần linh trong xứ. Đây không phải nơi thờ gia tiên; gia tiên vẫn thờ ở ban thờ trong nhà.
Nên đặt cây hương ở vị trí nào?
Cây hương thường đặt ở sân trước, ban công hoặc sân thượng, nơi thoáng đãng và nhìn ra hướng rộng. Nên tránh đặt dưới cành cây rủ, dưới dây điện, đối diện nhà vệ sinh hoặc nơi thường xuyên phơi đồ.
Thắp hương cây hương ngoài trời mấy nén?
Ngày thường thắp một nén, ngày mùng Một và ngày Rằm thắp ba nén. Điều quan trọng hơn số nén là giữ bát hương sạch, nước trong và lòng thành khi khấn.
Cây hương ngoài trời có phải cúng mặn không?
Không bắt buộc. Phần lớn gia đình chỉ dâng hương hoa, nước sạch, trầu cau và quả tươi. Vào dịp lễ lớn có thể thêm xôi chè hoặc mâm cơm tuỳ điều kiện, không cần bày biện tốn kém.
Lễ bạc tâm thành — điều cốt yếu khi khấn không nằm ở mâm cao cỗ đầy, mà ở lòng thành kính và nếp nhà giữ được qua các đời.
Bài viết biên soạn theo thể thức cổ truyền, tham khảo Văn khấn cổ truyền Việt Nam (NXB Văn hoá – Thông tin). Thấy chỗ nào chưa đúng với lệ nơi bạn ở? Xin góp ý giúp.