Văn miếu Tam Kỳ

Văn miếu Tam Kỳ (còn gọi Văn Thánh - Khổng Miếu) là một văn miếu thờ Khổng Tử và các bậc hiền triết, nằm tại phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng. Khu di tích gồm tam quan, sân nội tự, bình phong và các hạng mục thờ tự như chánh điện, hậu điện, cùng các công trình phụ trợ trong khuôn viên. Di tích được xếp hạng di tích quốc gia năm 2006.

Mục lục
  1. Văn khấn Văn miếu Tam Kỳ
  2. Lịch sử
  3. Kiến trúc và quy mô
  4. Bảo tồn và tu bổ
  5. Sử dụng

Văn khấn Văn miếu Tam Kỳ

Văn miếu Tam Kỳ thờ Khổng Tử và các bậc hiền triết. Người đến lễ thường cầu cho việc học hành, thi cử; lễ vật chủ yếu là hoa tươi, hương, quả, không đốt vàng mã.

Truyền thống
Nho giáo — thờ Khổng Tử
Thờ chính
Khổng Tử và các bậc hiền triết

Sắm lễ tại Văn miếu Tam Kỳ

  • Hoa tươi, quả, hương
  • Có thể đặt thêm bút, sách vở khi cầu học hành, thi cử
  • Không dâng lễ mặn, không đốt vàng mã
  • Không xoa đầu rùa, sờ bia đá — hiện vật cần được giữ gìn

Thứ tự lễ tại Văn miếu Tam Kỳ

  1. Chánh điện
  2. Hậu điện

1. Văn khấn tại Văn miếu Tam Kỳ

Con kính lạy Đức Khổng Tử. Con kính lạy các bậc hiền triết. Con kính lạy chư vị Tiên hiền, Tiên nho được phụng thờ tại Văn miếu Tam Kỳ. Tín chủ (chúng) con là: Họ và tên Ngụ tại: Địa chỉ Hôm nay là ngày ..... tháng ..... năm ..... (âm lịch). Tín chủ con thành tâm về Văn miếu Tam Kỳ, tại thành phố Đà Nẵng, kính dâng hương hoa lễ vật, cúi đầu bái yết. Tín chủ con nguyện noi gương hiếu học của người xưa, chăm chỉ học hành, tu dưỡng đạo đức, sống có ích cho đời. Cúi xin chư vị chứng giám lòng thành, phù hộ cho tín chủ con cùng gia đình mạnh khỏe bình an, trí tuệ sáng suốt, học hành tấn tới, công việc hanh thông. Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám.

2. Văn khấn cầu thi cử, học hành tại Văn miếu Tam Kỳ

Con kính lạy Đức Khổng Tử. Con kính lạy các bậc hiền triết. Con kính lạy chư vị Tiên hiền, Tiên nho được phụng thờ tại Văn miếu Tam Kỳ. Con là: Họ và tên, sinh năm ..... Hiện học tại / sắp dự kỳ thi: Tên trường, kỳ thi Ngụ tại: Địa chỉ Hôm nay là ngày ..... tháng ..... năm ..... (âm lịch). Con thành tâm về Văn miếu Tam Kỳ, tại thành phố Đà Nẵng, kính dâng hương hoa, cúi đầu bái yết. Con xin hứa chăm chỉ ôn luyện, trung thực trong thi cử, không trông chờ may rủi, không gian dối. Cúi xin chư vị chứng giám lòng thành, cho con sức khỏe dồi dào, tâm trí minh mẫn, bình tĩnh tự tin khi làm bài, đạt kết quả xứng đáng với công sức đã bỏ ra. Con lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám.

Bài khấn soạn theo khuôn văn khấn cổ truyền, điền đúng danh hiệu các vị được thờ tại Văn miếu Tam Kỳ theo tư liệu hiện có. Chỗ in đỏ trong ngoặc là phần bạn tự điền. Nếu tại miếu có niêm yết văn khấn riêng, nên đọc theo bản đó.

Lịch sử

Công trình được xây dựng trong thời Minh Mạng tại khu vực Chiên Đàn với tên gọi Văn miếu; hoạt động thờ tự được ghi nhận từ giữa thế kỷ 19. Trong giai đoạn sau, di tích được di dời và xây dựng lại tại Tam Kỳ; một số hạng mục hoàn thiện vào thập niên 1970. Quyết định xếp hạng di tích quốc gia được ban hành năm 2006. Năm 2007, lễ công bố quyết định xếp hạng được tổ chức tại di tích gắn với dịp Giỗ Tổ Hùng Vương.

Kiến trúc và quy mô

Bố cục tổng thể gồm cổng tam quan dẫn vào sân và trục kiến trúc chính, trong đó cụm chánh điện - hậu điện là không gian thờ tự trung tâm. Khuôn viên có các công trình phụ trợ như nhà cầu, sân vườn và hạng mục trang trí kiến trúc.

Bảo tồn và tu bổ

Năm 2011, dự án trùng tu di tích được triển khai với một số hạng mục như tam quan, chánh điện, hậu điện, nhà cầu, bình phong và các hạng mục phụ trợ, kèm hạ tầng nội bộ. Cuối năm 2020, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có văn bản thẩm định báo cáo kinh tế - kỹ thuật cho công trình phát huy giá trị di tích tại Tam Kỳ. Đầu năm 2021, nội dung công việc liên quan đến phục dựng, cải tạo cảnh quan và một số hạng mục kiến trúc tiếp tục được nêu trong văn bản trao đổi với địa phương.

Sử dụng

Di tích được sử dụng làm không gian tổ chức một số hoạt động văn hóa - giáo dục của địa phương, gồm lễ trao Giải thưởng Phan Châu Trinh của thành phố Tam Kỳ cũ.

Trang đang sơ lược. Tư liệu công khai về địa điểm này còn ít. Nếu bạn biết thêm về lịch sử, kiến trúc hay lễ hội ở đây, xin góp ý giúp để trang đầy đủ hơn.

Nguồn nội dung. Phần lịch sử, kiến trúc và lễ hội tóm lược từ bài Văn miếu Tam Kỳ trên Wikipedia tiếng Việt, giấy phép CC BY-SA 4.0 — phần trích dẫn này cũng theo cùng giấy phép. Thông tin có thể thay đổi theo thời gian; nếu bạn biết chi tiết chính xác hơn, xin góp ý giúp.