Thiên Hậu Cung (Phú Cường)

Thiên Hậu Cung (天后宮) hay còn được biết với tên gọi là Chùa Bà Thiên Hậu (天后祠, 天后寺), gọi tắt là chùa Bà, hay miếu Thiên Hậu (天后廟) ; hiện tọa lạc tại số 4 đường Nguyễn Du, phường Thủ Dầu Một, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Đây là ngôi miếu do các ban người Việt gốc Hoa tạo lập để thờ vị nữ thần là Thiên Hậu Thánh Mẫu.

Mục lục
  1. Văn khấn Thiên Hậu Cung
  2. Lịch sử
  3. Kiến trúc và quy mô
  4. Lễ hội và sinh hoạt tín ngưỡng
Thiên Hậu Cung (Phú Cường)
Thiên Hậu Cung (Phú Cường) — Thành phố Hồ Chí Minh

Văn khấn Thiên Hậu Cung

Thiên Hậu Cung thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu, phối thờ Ngũ Hành Nương Nương và Ông Bổn. Bài khấn dưới đây gọi đúng danh hiệu vị được thờ tại đây; lễ ban thờ chính trước, các ban phối thờ sau. Ngày lễ chính: đêm ngày 14 đến rạng sáng ngày rằm 15 tháng Giêng âm lịch (Lễ hội Chùa Bà).

Truyền thống
Tín ngưỡng người Hoa
Thờ chính
Thiên Hậu Thánh Mẫu
Phối thờ
Ngũ Hành Nương Nương và Ông Bổn
Ngày lễ
đêm ngày 14 đến rạng sáng ngày rằm 15 tháng Giêng âm lịch

Sắm lễ tại Thiên Hậu Cung

  • Nhang, đèn cầy, hoa tươi, trái cây
  • Nhang vòng cầu an treo theo hướng dẫn của ban trị sự (nếu có)
  • Giấy tiền vàng bạc chỉ hóa ở lò đốt riêng của cơ sở
  • Tiền công đức bỏ vào thùng

Thứ tự hành lễ

  1. Ban thờ chính (Thiên Hậu Thánh Mẫu)
  2. Các ban phối thờ
  3. Hóa vàng (nếu có) ở nơi quy định

Văn khấn Thiên Hậu Thánh Mẫu tại Thiên Hậu Cung

Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy) Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần. Con kính lạy Đức Thiên Hậu Thánh Mẫu. Con kính lạy chư vị phối thờ: Ngũ Hành Nương Nương và Ông Bổn. Con kính lạy chư vị Tôn thần bản miếu, bản cảnh. Tín chủ (chúng) con là: Họ và tên Ngụ tại: Địa chỉ Hôm nay là ngày ..... tháng ..... năm ..... (âm lịch). Tín chủ con thành tâm về nơi Thiên Hậu Cung, tại đường Nguyễn Du, thành phố Hồ Chí Minh, sửa biện hương hoa, lễ vật, trà quả, kính dâng trước án. Cúi xin chư vị giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì cho tín chủ con cùng toàn gia được mạnh khỏe bình an, gia đạo yên vui, công việc hanh thông, tai qua nạn khỏi, mọi sự tốt lành. Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì. Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)

Bài khấn soạn theo khuôn văn khấn cổ truyền, điền đúng danh hiệu các vị được thờ tại Thiên Hậu Cung theo tư liệu hiện có. Chỗ in đỏ trong ngoặc là phần bạn tự điền. Nếu tại miếu có niêm yết văn khấn riêng, nên đọc theo bản đó.

Lịch sử

Không biết miếu bà Thiên Hậu được xây cất năm nào, chỉ biết lúc đầu ngôi miếu tọa lạc bên rạch Hương Chủ Hiếu. Đến năm 1923, sau khi ngôi miếu ấy bị hư hoại (có lời kể là bị hỏa hoạn), thì bốn Bang người Hoa gồm Quảng Đông/Quảng Triệu (Việt, 粵), Triều Châu (Tiều, 潮), Phúc Kiến (Mân, 閩) và Sùng Chính/Khánh Gia (Hẹ, 客) mới chung sức tái tạo ngôi chùa ở vị trí ngày nay.

Kiến trúc và quy mô

Ngôi miếu gồm ba dãy nhà, ở giữa là chính điện đề ba chữ Thiên Hậu Cung (天后宮), trên hai cánh cửa chính đề bốn chữ Quốc Thái Dân An (國泰民安), hai bên là hai cặp câu đối ca ngợi công đức của Bà. Mái trước của chính điện lợp ngói âm dương với những đường chỉ đắp nổi, trang trí hình tượng "lưỡng long tranh châu", "cá chép hóa rồng". Hai bên đường viền của mái là tượng "bà mặt trăng", tượng quan văn, quan võ...theo lối kiến trúc của người Hoa. Hai dãy nhà ở hai bên chính điện được xem như Đông lang, Tây lang của ngôi miếu. Đây là nơi làm việc, hội họp và là những kho chứa đồ đạc, gọi chung là Thất phủ công sở (七府公所). Trong chánh điện có cặp đối, nội dung các cặp đối là ngợi ca công đức và sự linh diệu của Bà trong việc cứu nhân độ thế. Tại chánh cung, thờ vị chánh thần là Thiên Hậu Thánh Mẫu, tượng có áo mão nghiêm trang và thường được thay mới. Bên trái bà là khám thờ Ngũ Hành Nương Nương, là năm vị nữ thần tượng trương cho ngũ hành: kim, mộc, thủy, hỏa, thổ. Bên phải thờ Ông Bổn, tức Bổn Đầu Công.

Lễ hội và sinh hoạt tín ngưỡng

Miếu bà Thiên Hậu ở thành phố Thủ Dầu Một, là nơi tín ngưỡng của đồng bào người Việt gốc Hoa (chủ yếu) trên đất Bình Dương và các tỉnh thành lân cận. Lễ hội chính ở miếu Bà là Lễ hội Chùa Bà được long trọng tổ chức vào đêm ngày 14 đến rạng sáng ngày rằm 15 tháng Giêng âm lịch hàng năm. Đông đảo và vui nhất là buổi rước kiệu Bà tuần du chợ Thủ Dầu Một diễn ra vào ngày rằm. Buổi rước Kiệu Bà diễn ra với sự theo dõi của hàng triệu người đến từ khắp nơi trong nước. Buổi lễ còn có sự tham gia của hơn 30 đoàn lân nên đã tạo nên không khí rất đông vui và rộn ràng.

Nguồn nội dung. Phần lịch sử, kiến trúc và lễ hội tóm lược từ bài Thiên Hậu Cung (Phú Cường) trên Wikipedia tiếng Việt, giấy phép CC BY-SA 4.0 — phần trích dẫn này cũng theo cùng giấy phép. Thông tin có thể thay đổi theo thời gian; nếu bạn biết chi tiết chính xác hơn, xin góp ý giúp.