Đền Mẫu (xã Phù Đổng)
Đền Mẫu còn gọi là Đền Mẫu Phù Đổng hoặc Đền Hạ là ngôi đền thờ mẹ của Thánh Gióng - Phù Đổng Thiên Vương (đền thờ Đức Thánh Gióng gọi là Đền Thượng), nằm ở ngoài đê xã Phù Đổng, Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội. Trước kia, Thánh Mẫu được thờ chung với Thánh Gióng ở đền Thượng. Đến năm Chính Hoà thứ 4 (1683), Thánh Mẫu mới thờ ở đền riêng tại thôn Ngô Xá. Mười năm sau đền lại được thiên về gần chùa Giếng (chùa Tập Phúc), tại chỗ hiện nay. Đền hiện còn lưu giữ được một số hiện vật có giá trị: đôi phỗng đá, một bộ dài bạc, hai bình hương đá...
Văn khấn Đền Mẫu
Đền Mẫu thờ Thánh Mẫu. Bài khấn dưới đây gọi đúng danh hiệu vị được thờ tại đây; lễ ban thờ chính trước, các ban phối thờ sau. Ngày lễ chính: 21 tháng 2 Âm Lịch (Giỗ Mẫu).
- Truyền thống
- Thờ thần linh
- Thờ chính
- Thánh Mẫu (mẹ của Thánh Gióng)
- Ngày lễ
- 21 tháng 2 Âm Lịch
Sắm lễ tại Đền Mẫu
- Hương, hoa, quả, trầu cau, trà, rượu
- Có thể sắm lễ mặn: xôi, gà luộc, giò
- Tiền giọt dầu bỏ vào hòm công đức
- Vàng mã chỉ hóa ở nơi quy định — theo hướng dẫn của ban quản lý
Thứ tự hành lễ
- Ban thờ chính (Thánh Mẫu)
- Hóa vàng (nếu có) ở nơi quy định
Văn khấn Thánh Mẫu tại Đền Mẫu
Bài khấn soạn theo khuôn văn khấn cổ truyền, điền đúng danh hiệu các vị được thờ tại Đền Mẫu theo tư liệu hiện có. Chỗ in đỏ trong ngoặc là phần bạn tự điền. Nếu tại đền có niêm yết văn khấn riêng, nên đọc theo bản đó.
Kiến trúc và quy mô
Kiến trúc còn lại của đền Gióng gồm nhiều công trình trên một diện tích rộng. Đền Mẫu là một trong số các di tích thờ tự liên quan đến Đức Thánh Gióng gồm: Đền Thượng, Đền Hạ, Miếu Ba (nơi sinh Thánh Gióng), Am vườn cà (tương truyền nơi mẹ Thánh Gióng ướm chân), Giáng Ngự, Soi Bia, Đình Hạ Mã,...
Lễ hội và sinh hoạt tín ngưỡng
Lễ hội chính của đền là Giỗ Mẫu (diễn ra vào ngày 21 tháng 2 Âm Lịch hàng năm, không trùng với Hội Gióng).
== Chú thích ==
Trang đang sơ lược. Tư liệu công khai về địa điểm này còn ít. Nếu bạn biết thêm về lịch sử, kiến trúc hay lễ hội ở đây, xin góp ý giúp để trang đầy đủ hơn.
Nguồn nội dung. Phần lịch sử, kiến trúc và lễ hội tóm lược từ bài Đền Mẫu (xã Phù Đổng) trên Wikipedia tiếng Việt, giấy phép CC BY-SA 4.0 — phần trích dẫn này cũng theo cùng giấy phép. Thông tin có thể thay đổi theo thời gian; nếu bạn biết chi tiết chính xác hơn, xin góp ý giúp.