Chùa Sà Lôn

Chùa Sà Lôn (tiếng Khmer: វត្ត​ស្រ​ឡូង, hay Wath Chro Luông, tục gọi là chùa Chén Kiểu) là một ngôi chùa cổ thuộc hệ phái Phật giáo Nam tông Khmer.

Mục lục
  1. Văn khấn Chùa Sà Lôn
  2. Lịch sử
  3. Kiến trúc và quy mô
  4. Tên gọi
Chùa Sà Lôn
Chùa Sà Lôn — Cần Thơ

Văn khấn Chùa Sà Lôn

Chùa Sà Lôn là chùa Phật giáo Nam tông của đồng bào Khmer. Chùa Nam tông thờ Đức Phật Thích Ca, không thờ Bồ Tát hay Mẫu, nên không dùng bài khấn kiểu Bắc tông; khách thập phương đảnh lễ Tam Bảo, dâng hoa, đèn nến, tịnh tài và giữ yên lặng trong chánh điện.

Truyền thống
Phật giáo Nam tông
Thờ chính
Phật Thích Ca

Sắm lễ tại Chùa Sà Lôn

  • Hoa tươi, đèn nến, nhang
  • Trái cây, bánh trái, nước uống
  • Tịnh tài bỏ vào thùng công đức
  • Không dâng lễ mặn, rượu, vàng mã
  • Bỏ giày dép trước khi vào chánh điện; nữ giới không chạm vào người nhà sư

Thứ tự hành lễ

  1. Chánh điện — đảnh lễ Đức Phật Thích Ca
  2. Các tháp, sala (nếu nhà chùa cho vào)

Lời nguyện lễ Phật tại Chùa Sà Lôn (Nam tông)

Namo tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa. (3 lần) (Con thành kính đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác.) Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi — Con xin quy y Phật. Dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi — Con xin quy y Pháp. Saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi — Con xin quy y Tăng. Con tên là: Họ và tên Ngụ tại: Địa chỉ Hôm nay con về chùa Sà Lôn, tại thành phố Cần Thơ, dâng lên Tam Bảo hương, hoa, đèn nến và tịnh tài, thành kính đảnh lễ Đức Phật và chư Tăng. Nguyện cho con cùng gia đình giữ gìn năm giới, thân tâm an lạc, sống thiện lành, sáng suốt, tránh xa điều ác, siêng làm việc lành. Con xin hồi hướng phước lành này đến ông bà, cha mẹ, thân quyến đã quá vãng cùng tất cả chúng sinh. Nguyện cho tất cả chúng sinh được an vui, hạnh phúc. Sādhu! Sādhu! Sādhu! (Lành thay!)

Bài khấn soạn theo khuôn văn khấn cổ truyền, điền đúng danh hiệu các vị được thờ tại Chùa Sà Lôn theo tư liệu hiện có. Chỗ in đỏ trong ngoặc là phần bạn tự điền. Nếu tại chùa có niêm yết văn khấn riêng, nên đọc theo bản đó.

Lịch sử

Chùa Sà Lôn tọa lạc tại Quốc lộ 1, khu vực Tâm Lộc, phường Mỹ Xuyên, thành phố Cần Thơ, Việt Nam.

Kiến trúc và quy mô

Chùa tọa lạc trong một khuôn viên rất rộng với nhiều cây xanh. Hai bên cổng ngự hai con sư tử bằng đá trên bệ cao, hướng ra lộ. Trên cổng xây ba ngôi tháp, được trang trí theo kiến trúc truyền thống của đồng bào Khmer ở Nam Bộ. Tháp chính nằm ở giữa, màu vàng, bên trong có lồng kính, tôn trí một pho tượng Phật ngồi uy nghi. Trên thành cổng là tên chùa bằng chữ Khmer và chữ Việt (chùa Sà Lôn). Ngôi chính điện là một tòa nhà kiên cố và rộng lớn. Nền lát gạch bông, và phần lớn các mảng tường ở đây cũng đều được ốp gạch men (đủ màu, và lớn nhỏ khác nhau) thời hiện đại. Cũng giống như những ngôi chùa Khmer khác, mái chánh điện chùa chùa Sà Lôn được xây dựng theo dạng tam cấp, tức có 3 nếp, nếp dưới cùng lớn nhất và nhỏ dần ở bên trên. Nếp trên cùng có hình tam giác, hai đầu đao mỗi bên cong lên, và nơi trung tâm có đỉnh nhọn cao vút. Mái được trang trí nhiều họa tiết với màu sắc rất đẹp mắt. Mặt sau chính điện là một mảng tường đắp nổi bởi nhiều mảnh chén kiểu vỡ rất sắc sảo. Phía trong chánh điện có đặt một bàn thờ, và chỉ thờ duy nhất Phật Thích Ca. Có khoảng 20 tượng phật ở đây; lớn, nhỏ đứng ngồi nhiều tư thế khác nhau, và các gương mặt đều nhìn về hướng Đông để ban phúc. Về kiến trúc, ở đây có 16 hàng cột to chống đỡ mái, và đều được dán bằng gạch men. Trên trần có trang trí họa tiết nhiều màu sặc sỡ, và hai bên bức tường có nhiều tranh vẽ kể về cuộc đời của Phật Thích Ca.

Giữa sân chùa Sà Lôn là một cột cờ với hình tượng rắn thần Nagar xòe 5 đầu, nhắc đến điển tích rắn xòe đầu ra để che mưa cho Phật Thích Ca khi người tọa thiền. Bao quanh khu cột cờ này, là các dãy nhà nhằm phục vụ cho việc tu học của các sư sãi. Phía sau chùa là Khu vườn Phật Thích Ca. Đây là quần thể kiến trúc gồm nhiều tượng Phật lớn nhỏ, mô phỏng khá sinh động quá trình ra đời, đi tìm chân lý, giác ngộ cho đến khi nhập cõi Niết-bàn của đức Phật ấy.

Và cũng tương tự như những ngôi chùa Khmer khác, tượng các tiên nữ, Krud (hay Garuda), sư tử thần,... cũng được dùng để trang trí tại chùa Sà Lôn. Hiện nay ngoài số tín đồ Phật tử là người Khmer, chùa Sà Lôn còn thu hút đông đảo khách du lịch trong và ngoài nước đến hành hương hay vãn cảnh.

Trong chùa hiện còn lưu giữ một số đồ gỗ được nhà chùa mua lại trong phần gia sản của "Công tử Bạc Liêu" (Trần Trinh Huy) năm 1947, với giá khá cao. Đó là chiếc tủ cẩn xà cừ, bộ trường kỷ cùng 2 chiếc giường ngủ mùa đông và mùa hè. Tất cả đều được chạm, khảm rất tinh tế.... Ngoài ra, trong chùa hiện cũng đang lưu giữ một bộ điêu khắc gỗ tinh xảo.

Tên gọi

Chùa có tên Khmer là "Wath Sro Loun", để dễ phát âm, từ "Sro Loun" được đọc chại thành "Sà Lôn". "Sro Loun" lại có nguồn gốc từ chữ "Chro Luong", là tên của một con rạch chạy dọc theo đường làng trước đây ở gần chùa, và tên gọi ấy đồng thời cũng được dùng để đặt tên chùa. Sở dĩ chùa Sà Lôn còn được gọi là "chùa Chén Kiểu" là do dùng những mảnh chén, đĩa sứ ốp lên tường để trang trí.

Nguồn nội dung. Phần lịch sử, kiến trúc và lễ hội tóm lược từ bài Chùa Sà Lôn trên Wikipedia tiếng Việt, giấy phép CC BY-SA 4.0 — phần trích dẫn này cũng theo cùng giấy phép. Thông tin có thể thay đổi theo thời gian; nếu bạn biết chi tiết chính xác hơn, xin góp ý giúp.